Ik ben veel Taiwanese literatuur aan het lezen de laatste tijd, en toevallig of niet, het zijn eigenlijk allemaal boeken met een Taiwanees perspectief: personages wier familie al vele generaties in Taiwan woont, die afkomstig zijn uit niet al te rijke gezinnen in kleine dorpen, die Taiwanees (Hokkien) praten met hun ouders. Dit boek zit juist heel erg in het Vastelander-perspectief en dat is voor de afwisseling interessant.
Nog afgezien van de setting en het verhaal kan je het zien aan de namen. Te beginnen met de naam van de auteur: 張 Chang komt wel voor in Taiwan, maar is in China veel algemener. 國 Kuo, land, is de Republiek China, gesticht door Sun Yat-sen en lange tijd geleid door Chiang Kai-shek. In die wereld is Taiwan geen 國.
De personages in het boek hebben familienamen als 張 Zhang (de twee titelpersonages), 王 Wang, 李 Li en 于 Yu – niet dat een Taiwanees niet zo kan heten, maar minder vaak. Taiwanezen heten 陳 Chen en 林 Lin.
Een schooljongen heeft de naam 台生 Tai-sheng gekregen, ‘geboren op Taiwan’. Onmiskenbaar het soort naam dat een van het Chinese vasteland gevluchte familie geeft aan een telg die, hoe ongebruikelijk, wordt geboren op dit verre vreemde eiland. Dat legde schrijfster Lung Ying-tai 龍應台, die ook al zo’n naam heeft, uit in haar 《大江大海》. Een Taiwanese familie noemt haar kind niet ‘geboren in Taiwan’, want in zo’n familie worden al generaties lang alle kinderen geboren in Taiwan, dat is niet iets bijzonders wat je speciaal in de naam moet vastleggen.
(Tijdens mijn eigen tijd in Taiwan ben ik een keer een jongeman tegengekomen die in het Chinees Tai-sheng heette. Zijn vader was dan weer Amerikaan, zodat de jongeman een Engelse achternaam had. Door puur toeval was dat een achternaam die werkelijk perfect paste bij zijn Chinese eigennaam: Mainland. Maar dat terzijde.)
De hoofdpersoon van het boek is een jonge vrouw die namens de geheime politie het vertrouwen moet winnen van Zhang Xueliang, zodat de overheid een oogje op hem kan houden. Zij heet 如雪 Ju-hsueh, ‘[puur en rein] als sneeuw’. Hier in Taiwan hebben we helemaal geen sneeuw, merkt haar nieuwe baas op als hij haar voor het eerst ontmoet. Waar komt je familie vandaan? Uit Noord-China, blijkt. Haar vaders familie dan, want haar moeder is een Taiwanese Hakka.
Boek: Het diner van Zhang Daqian en Zhang Xueliang 《張大千與張學良的晚宴》 door Chang Kuo-li 張國立 (Taipei 台北: Ink 印刻, 2014).
Ook genoemd:
De rivier is breed, de zee is groot: 1949 《大江大海一九四九》 van Lung Ying-tai 龍應台 (Taipei 台北: 天下 Tianxia, 2009).
